26 października 1945 roku wydany został „Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy” przez Krajową Radę Narodową, której przewodniczył Bolesław Bierut. Potocznie określany jest on mianem dekret Bieruta lub dekret warszawski. Na jego mocy wszelkie grunty znajdujące się w ramach przedwojennych granic Warszawy stały się własnością gminy m. st. Warszawy, a następnie w wyniku likwidacji samorządu terytorialnego własnością Skarbu Państwa. Dotyczyć miał on jedynie gruntów, jednak w praktyce obejmował również budynki, a ich właścicieli poddawał obowiązkowi kwaterunku.
Po upadku Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, dekret warszawski pozostał w mocy, a nieruchomości są zwracane właścicielom po długich procesach sądowych. Proces reprywatyzacji, czyli restytucji mienia obszarów przedwojennego miasta, określamy jako mienie warszawskie. Ważnym jest, że proces ten w Polsce nie jest uporządkowany ze względu na brak ustawy reprywatyzacyjnej. Oznacza to, że reprywatyzacja odbywa się na podstawie decyzji administracyjnych i prawomocnych orzeczeń sądu.
Obecny stan prawny pozbawiony adekwatnych ustaw wymusza aby reprywatyzacja przeprowadzana była w oparciu o zakwestionowanie decyzji, najczęściej orzeczeń, w toku postępowania administracyjnego.